Các thủ đoạn gian lận thuế nhập khẩu hiện nay
Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng
với nền kinh tế thế giới, hoạt động thương mại song phương và đa phương giữa
Việt Nam với các nước diễn ra sôi động, cùng với đó là tội phạm và các vi phạm
trong lĩnh vực nhập khẩu cũng tăng lên.
Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước, là quyền lợi và nghĩa vụ của
mọi tổ chức, doanh nghiệp và công dân. Tuy nhiên, hiện nay tình trạng gian lận
thuế nhập khẩu đang diễn ra phổ biến ở hầu hết các đối tượng nộp thuế với các
mức độ khác nhau. Đây là lĩnh vực mà việc trốn thuế diễn ra rất nghiêm trọng và
phổ biến với nhiều phương thức và thủ đoạn rất tinh vi, phức tạp, gây thiệt hại
cho ngân sách Nhà nước mỗi năm hàng trăm tỷ đồng. Việc gian lận thuế nhập khẩu
xảy ra ở tất cả các con đường nhập khẩu, từ đường bộ, đường biển, đường hàng
không đến đường bưu điện, tại hầu hết các cửa khẩu quốc tế, quốc gia...
Thứ nhất, chủ thể gian lận trong việc: khai trị giá tính thuế; khai báo xuất xứ, chủng loại đối với hàng hóa nhập khẩu…
- Cơ sở tính thuế đối với hàng hóa
Nhập khẩu là giá bán được tính đến cửa nhập khẩu đầu tiên, bao gồm cả chi phí
vận tải F và phí bảo hiểm I (giá CIF). Theo đó, với cơ chế tự kê khai, tự tính,
tự nộp thuế, nhiều doanh nghiệp đã tự ý hoặc thông đồng với người bán điều
chỉnh trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu về mức thấp nhất có thể trên hợp
đồng mua bán và hóa đơn thương mại nhằm giảm số thuế nhập khẩu phải nộp.
 |
| Gian lận thuế nhập khẩu bằng cách khai sai trị giá tính thuế,... |
- Điều 7 Hiệp định chung về
thương mại và thuế quan (GATT), đã tạo điều kiện thuận lợi nhiều cho doanh
nghiệp song trên thực tế nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng chính sách đó để trốn,
lậu thuế với các hình thức như:
+ Khai sai chủng loại hàng hoá, thiếu số lượng: Lợi
dụng sự thông thoáng về thủ tục hải quan cũng như nguồn lực có hạn của cơ quan
hải quan, nhiều chủ hàng đã thực hiện hoạt động nhập khẩu nhưng không khai báo
đầy đủ các mặt hàng hoặc khai sai tên hàng. Người nộp thuế còn trốn lậu thuế
bằng cách nhập khẩu hàng hóa là sản phẩm hoàn chỉnh nhưng lại tháo bớt một số
bộ phận để trở thành hàng hóa chưa hoàn thiện nhằm hưởng thuế suất thấp của
hàng linh kiện.
+ Lợi dụng việc được trừ các
khoản được trừ: Đây chính là điểm để các doanh nghiệp lợi dụng tối đa khoản
được trừ để khai báo hải quan.
+ Chia nhỏ linh kiện, phụ tùng
của sản phẩm nguyên chiếc để gian lận giá: Lợi dụng chính sách thuế hiện hành
thuế suất đối với linh kiện hoặc nguyên liệu nhập khẩu thấp hơn hàng nguyên
chiếc nhập khẩu do vậy thủ đoạn này được thực hiện bằng cách lập nhiều công ty
khác nhau hoặc móc nối giữa các công ty với nhau và mỗi công ty nhập khẩu một
bộ phận cấu thành của hàng nguyên chiếc về các cửa khẩu khác nhau trong các
thời điểm khác nhau để tránh sự kiểm soát của cơ quan Hải quan.
 |
| Gian lận thuế nhập khẩu qua đường biển. |
+ Gian lận trong giá tính thuế: Các hành vi gian lận thường được
thực hiện dưới các hình thức sau:
* Khai báo thấp trị giá đối với những mặt hàng chịu thuế suất cao, chịu
thuế tiêu thụ đặc biệt, những mặt hàng hay biến động về giá.
* Khai báo thấp trị giá của các lô hàng nhập khẩu giống hệt nhau.
* Khai tăng trị giá tính thuế so với giá trị thực tế của hàng hóa nhập
khẩu để tăng vốn đầu tư và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài….
+ Khai sai xuất xứ hàng hóa nhập khẩu: Lợi dụng việc áp
dụng thuế suất ưu đãi hoặc thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với các hàng hóa có
xuất xứ từ các nước, vùng lãnh thổ khác nhau, các chủ hàng hóa cố tình khai sai
xuất xứ hàng hóa nhập khẩu và làm các giấy chứng nhận xuất xứ giả để được hưởng
các mức thuế suất ưu đãi, ưu đãi đặc biệt.
Thứ hai, chủ thể đóng thuế lợi dụng địa bàn và sử dụng các phương thức thủ đoạn buôn lậu.
Đây là hành vi buôn bán trái phép qua
biên giới những loại hàng hoá cấm, không khai báo, tránh sự quản lý của hải
quan và trốn nghĩa vụ thuế. Qua công tác nghiệp vụ cho thấy, xu hướng hoạt động
buôn lậu ngày càng diễn biến phức tạp với những đặc điểm chủ yếu như:
- Xảy ra nhiều vụ buôn lậu nghiêm
trọng, trốn thuế với giá trị lớn; Quy mô hoạt động buôn lậu lớn và có tổ chức
liên quan đến nhiều địa bàn của các đơn vị hải quan khác nhau. Cụ thể nổi lên
trên các tuyến, địa bàn trọng điểm sau:
+ Tuyến biên giới đường bộ: Địa
bàn trọng điểm gồm: Móng Cái - Quảng Ninh; Tân Thanh - Lạng Sơn; Mộc Bài - Tây
Ninh... Hàng hóa vi phạm không còn là nhóm hàng tiêu dùng như rượu, thuốc lá,
đồ điện tử, điện lạnh... mà đã mở rộng ra nhiều mặt hàng có giá trị lớn như
ngoại tệ, vàng, ô tô, gỗ, khoáng sản, xăng dầu... Thậm chí là cả các mặt hàng
cấm, ma tuý.
+ Tuyến đường biển: Tập trung vào
các địa bàn trọng điểm: Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Vũng Tàu, TP. Hồ Chí
Minh... Thủ đoạn chủ yếu là lợi dụng hình thức tạm nhập - tái xuất để buôn bán,
vận chuyển trái phép các mặt hàng cấm, động vật hoang dã, NK hàng hóa không đảm
bảo chất lượng, gây ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.
+ Tuyến hàng không, bưu điện quốc
tế: Tập trung ở một số địa bàn trọng điểm là TP. Hồ Chí Minh; Hà Nội với các
tuyến bay trọng điểm như: Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Hồng Kông, Quảng
Châu... Mặt hàng trọng điểm là các loại hàng hoá gọn nhẹ, có giá trị cao như
quần áo, mỹ phẩm, đồng hồ, máy ảnh kỹ thuật số, máy quay phim, máy tính xách
tay... Phương thức, thủ đoạn chủ yếu là cất giấu hàng hoá trong người, trong
hành lý; Tách bill, lợi dụng định mức miễn thuế, hàng quà biếu, quà tặng để vận
chuyển trái phép hàng lậu.
 |
| Gian lận thuế nhập khẩu |
Thứ ba, thất thu thuế với loại hình kinh doanh tạm nhập tái xuất.
Hoạt động kinh doanh tạm nhập tái xuất chủ
yếu tạm nhập qua cảng Hải phòng, tái xuất đi Trung quốc. Hiện các doanh nghiệp
kinh doanh trong lĩnh vực này chủ yếu làm dịch vụ cho doanh nghiệp Trung Quốc,
cho nên thường xuyên bị động từ nguồn hàng, thanh toán, chi phí, thời gian…
Cơ chế, chính sách quản lý và thủ tục hải
quan đối với hàng kinh doanh tạm nhập - tái xuất quá thoáng, nên đối tượng hoạt
động kinh doanh tạm nhập tái xuất hàng hóa rộng. Trong những mặt hàng tạm nhập
tái xuất, có những mặt hàng có nguy cơ thẩm lậu cao như: thuốc lá, rượu ngoại,
bia. Cung đường vận chuyển lại dài, thời gian vận chuyển lâu, trong khi đó công
tác phối kết hợp giữa cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất có lúc, có nơi chưa chặt
chẽ, còn nhiều sơ hở, nên một số doanh nghiệp đã lợi dụng để bán hàng trong nội
địa.
Thứ tư, chủ thể đóng thuế lợi dụng hoạt động của các khu kinh tế phi thuế quan thuộc khu kinh tế cửa khẩu.
Các doanh nghiệp hoạt động trong một số khu
kinh tế cửa khẩu như Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài; Cầu Treo; Lao Bảo… được
hưởng nhiều chính sách ưu đãi. Tuy nhiên, hoạt động của các khu kinh tế này
chưa phát triển theo đúng như kỳ vọng. Các doanh nghiệp còn có tâm lý trông
chờ, ỷ lại. Một số doanh nghiệp còn lợi dụng chính sách ưu đãi của nhà nước để
gian lận thuế như:
- Bán hàng không đúng tiêu chuẩn,
đối tượng được miễn thuế; Cấu kết với doanh nghiệp bên ngoài để giảm giá hàng
khi bán hàng vào nội địa nhằm gian lận thuế; Đưa hàng từ khu phi thuế quan xuất
đi nước ngoài nhưng tiêu thụ tại nội địa; Tổ chức thu gom hàng mua miễn thuế để
đưa vào nội địa tiêu thụ.
- Lợi dụng chính sách miễn thuế
đối với xe ôtô nhập khẩu vào khu phi thuế quan để nhập khẩu xe ô tô du lịch
miễn thuế nhưng thực chất là lưu hành ngoài khu phi thuế quan, việc này gây khó
khăn trong công tác quản lý của cơ quan Hải quan.
- Công tác thanh khoản tờ khai và
hoá đơn bán hàng của các doanh nghiệp trong khu hiện nay còn thực hiện theo
phương pháp thủ công. Việc thanh khoản chủ yếu dựa vào số liệu báo cáo của
doanh nghiệp, chưa chú trọng việc kiểm tra hàng tồn kho...
Thứ năm, chủ thể đóng thuế lợi dụng loại hình gia công đầu tư.
Qua nghiệp vụ kiểm tra, giám sát, kiểm
soát và hoạt động kiểm tra sau thông quan, ngành Hải quan đã phát hiện và đấu
tranh có hiệu quả với các hình thức gian lận thương mại trong loại hình gia
công, sản xuất xuất khẩu của nhiều doanh nghiệp FDI trên địa bàn. Hình thức
gian lận chủ yếu là các công ty mẹ ở nước ngoài thành lập các doanh nghiệp
trong nước để mua nguyên liệu, nhận nguyên liệu gia công; Sau đó, bằng việc
khai tăng định mức sản xuất, thanh khoản sai để tiêu thụ số nguyên liệu gian
lận vào nội địa, trốn được khoản thuế nhập khẩu. Ngoài ra, một số doanh nghiệp
khai báo lỗ trong nhiều năm nhưng vẫn tiếp tục mở rộng hoạt động sản xuất kinh
doanh, có dấu hiệu gian lận trốn thuế qua hình thức “chuyển giá”.
SÀN KẾT NỐI TÀI CHÍNH S86
Địa chỉ: Tòa nhà HP Building – Số 59 Đường Võ Chí Công – Quận Cầu Giấy – TP. Hà Nội
E-mail: S86ketnoitaichinhviet@gmail.com
Hotline: 1900.633.621
Nhận xét
Đăng nhận xét